Direnç Hesaplama Nedir? Neden Önemlidir?
Direnç (R), devreden geçen akımı kontrol eden ve voltajı dengeleyen temel elektronik elemandır. Yanlış değer seçilirse: LED yanabilir, entegre zarar görebilir veya devre hatalı/kararsız çalışır. Bu yüzden direnç hesaplama özellikle Arduino projelerinde kritik bir adımdır.
Kısa kural: Eğer bir LED'i doğrudan bağlayacaksan mutlaka seri direnç kullan. Aksi halde LED'in ömrü çok kısa olur.
Ohm Kanunu ile Direnç Hesaplama
Direnç hesaplamanın temel formülü Ohm Kanunu ile yapılır:
R = V / I
R: Direnç (Ohm)
V: Gerilim (Volt)
I: Akım (Amper)
LED için örnek: 5V ile çalışan Arduino'da 20mA (0.02A) LED akımı için hesap:
R = (5V - 2V) / 0.02A
R = 3 / 0.02 = 150 Ohm
Bu örnekte LED'in çalışma voltajı (Forward Voltage) yaklaşık 2V kabul edilmiştir. Renk ve modele göre 1.8V - 3.3V değişebilir.
Direnç Renk Kodları ile Değer Okuma
Direnç üzerinde yazı yoksa değeri renk bantlarından okuruz. En yaygın sistem 4 banttır:
1. Bant
İlk rakamı verir (örn: Kahverengi = 1, Kırmızı = 2).
2. Bant
İkinci rakamı verir (örn: Siyah = 0, Turuncu = 3).
3. Bant
Çarpan bandıdır (örn: Kırmızı = x100).
4. Bant
Tolerans bandıdır (örn: Altın = +- %5).
Örnek: Kahverengi - Siyah - Kırmızı - Altın
10 x 100 = 1000Ω (1kΩ), tolerans +- %5
Pratik Direnç Seçim Tablosu
Projelerde en çok kullanılan bazı direnç değerleri:
220Ω
LED koruma için en popüler değer (5V devrelerde sık kullanılır).
1kΩ
Pull-up / Pull-down ve sinyal hatlarında yaygın.
10kΩ
Buton devrelerinde, sensör girişlerinde çok kullanılır.
100Ω
LED parlaklığını artırmak isteyenler için (dikkat: akımı yükseltir).
İhtiyacın olan direnç değerlerini hızlıca bulmak için: Dirençler kategorimize göz at
PROJEN İÇİN DOĞRU DİRENÇLER BURADA!
Arduino, LED, sensör ve güç devreleri için ihtiyacın olan tüm direnç çeşitlerini tek sayfada incele.
DİRENÇLERİ İNCELE
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
Direnç hesaplama için hangi formül kullanılır?
Temel olarak Ohm Kanunu kullanılır: R = V / I. LED devrelerinde LED'in kendi voltajı da hesaba katılır: R = (Besleme - LED Voltajı) / Akım.
LED için en ideal direnç kaç ohm olmalı?
Çoğu 5V Arduino devresinde 220Ω veya 330Ω sık kullanılır. Ancak en doğru seçim LED'in voltajına ve hedef akıma göre hesaplanmalıdır.
1kΩ ve 10kΩ dirençler ne işe yarar?
1kΩ genelde sinyal hatlarında sınırlama ve pull-up devrelerinde kullanılır. 10kΩ ise buton devreleri, pull-up/pull-down ve sensör girişlerinde çok tercih edilir.
Direnç renk kodları nasıl okunur?
İlk iki bant sayı, üçüncü bant çarpan, dördüncü bant toleranstır. Örneğin kahverengi-siyah-kırmızı-altın: 10x100=1000Ω (1kΩ) +- %5.
Yanlış direnç kullanırsam ne olur?
Çok düşük direnç kullanırsan aşırı akım oluşur ve LED/entegre zarar görebilir. Çok yüksek dirençte ise LED çok sönük yanar veya devre beklenen şekilde çalışmaz.
